බිත්තරයක් කඩන විට මැදට පෙනෙන්නේ කහ මදය (Yolk)යි, එය වට කරගෙන ඉන්නේ සුදු මදය (Egg white / Albumen)යි. එහෙත් සමහර වෙලාවට “මැදට කහ මදය වෙනුවට සුදු මදය තියෙනවා” වගේ පෙනෙන්න පුළුවන්. එය බොහෝ විට ස්වාභාවික හේතු නිසා සිදුවන දෙයක් වන අතර, එය අවබෝධ කර ගැනීම වැදගත්ය.
🥚 බිත්තරයේ සාමාන්ය ව්යුහය
බිත්තරයක් තුළ ප්රධාන කොටස් තුනක් ඇත:
- ꙳ පිටත පැහැදිලි සුදු මදය (Albumen)
- ꙳ මැද කහ මදය (Yolk)
- ꙳ චලේසා (Chalaza) – කහ මදය මැද තබාගැනීමට උපකාරී වන සුදු පැහැති තන්තුවක්
සාමාන්යයෙන් කහ මදය මැදින් පිහිටයි. නමුත් එය ස්ථාවර නොවී, ගමන් කළ හැකිය.
❓ එහෙනම් මැදට සුදු මදය පෙනෙන්නේ ඇයි?
1️⃣ බිත්තරය පැරණි වීම
බිත්තරය වයසට යාමත් සමඟ එහි ඇතුළත ඇති ජලය හා වායු ප්රමාණය වෙනස් වේ. එවිට කහ මදය පැතිවෙලා හෝ කැඩී යාමට හැක. ඒ නිසා මැදට සුදු මදය පෙනෙන්න පුළුවන්.
2️⃣ කහ මදය කැඩී යාම
බිත්තරය බරින් වැටීම, තදින් කඩීම වැනි හේතු නිසා කහ මදය කැඩී ගොස් සුදු මදය සමඟ මිශ්ර විය හැක.
3️⃣ “Chalaza” තන්තුව පෙනීම
බොහෝ දෙනා කහ මදය අසල පෙනෙන සුදු පැහැති කුඩා ගැටය “අසාමාන්ය දෙයක්” ලෙස සිතති. නමුත් එය ස්වාභාවික කොටසක් වන chalaza ය.
4️⃣ අඩු සංවර්ධිත කහ මදය (Rare cases)
ඉතා දුර්ලභ අවස්ථාවල, කුකුළියගේ ප්රජනන ක්රියාවලියේ වෙනස්කම් හේතුවෙන් කහ මදය නිසි ලෙස වර්ධනය නොවී තිබිය හැක.
⚠️ එවැනි බිත්තයක් ආහාරයට ගත හැකිද?
- විකෘති වාසනාවක්, දුර්ගන්ධයක් හෝ අමුතු වර්ණයක් නොමැති නම් — බොහෝ විට එය ආරක්ෂිතය.
- දුර්ගන්ධයක්, අඳුරු හෝ අමුතු වර්ණයක් තිබේ නම් — භාවිතා නොකිරීම සුදුසුය.
💡 උපදෙස්: බිත්තරයක් භාවිතා කිරීමට පෙර, වෙනම කුඩා පාත්රයකට කඩා පරීක්ෂා කර බලන්න.
🧊 බිත්තර නාස්ති වීම වලක්වා ගැනීමට
- ශීතකරණයේ 4°C පමණ උෂ්ණත්වයක තබාගන්න.
- කඩන විට මෘදු ලෙස හැසිරෙන්න.
- මිලදී ගන්නා විට දිනය (expiry date) පරීක්ෂා කරන්න.
