අපි උයනකොට මිරිස් කුඩු, තුනපහ, කහ බෝතල් ටික තියාගන්නේ කොහෙද? ගොඩක් වෙලාවට ලිප ළඟම තියෙන රාක්කේ, නැත්තම් ලිප අයිනේ පැන්ට්රි එක උඩ. හොද්ද ඉදුණු ගමන් ටක් ගාලා අරන් දාන්න ලේසිනේ.
අපි හිතන්නේ “ඒක පහසුයි” කියලා. ඒත් ඇත්තටම අපි කරන්නේ අපේම අතින් කෑම එකට “පිළිකා කාරකයක්” එකතු කරගන්න එකයි.
ලිප ළඟ තියෙන කුළුබඩු බෝතලේ ඇතුලේ මොකද වෙන්නේ?
1. රස්නය සහ වාෂ්ප (Heat & Steam)
කුළුබඩු කල් තියාගන්න නම් ඒවා ගබඩා කරන්න ඕන “සිසිල්, වියළි” (Cool & Dry) තැනක. හැබැයි ලිප ළඟ කියන්නේ කුස්සියේ තියෙන උෂ්ණත්වය වැඩිම සහ තෙතමනය (වාෂ්ප) වැඩිම තැනයි. ඔයා හොද්දක් නටවනකොට එන හුමාලය කෙලින්ම වදින්නේ මේ බෝතල් වලට.
2. ඇෆ්ලටොක්සින් (Aflatoxin) නම් මාරයා
ලිපේ රස්නය නිසා බෝතලේ ඇතුලේ රත් වෙනවා. වාෂ්ප නිසා බෝතලේ ඇතුලේ පුංචි දාඩිය බිංදු (Condensation) හැදෙනවා. මේ උණුසුම්, තෙත් පරිසරය කියන්නේ “Aspergillus” කියන දිලීරයට (පුස් වර්ගයට) හැදෙන්න කියාපු තැනක්.
මේ දිලීරය මගින් නිපදවන විෂ රසායනිකය තමයි “ඇෆ්ලටොක්සින්” (Aflatoxin). මෙය ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය විසින් තහවුරු කරන ලද ප්රබල පිළිකා කාරකයක්. විශේෂයෙන්ම අක්මාවේ පිළිකා ඇති කරන්න මෙය හේතු වෙනවා.
3. ඇහැට පේන්නේ නෑ
භයානකම දේ මේකයි. මිරිස් කුඩු එකේ පාටත් එක්ක මේ දිලීරය හැදුනට මුලදී අපිට පේන්නේ නෑ. ගඳක් එන්නෙත් නෑ. අපි නොදැනුවත්වම හැමදාම උයනකොට මේ විෂ ටික ටික කෑමට එකතු කරනවා.
කුළුබඩු බේරගන්නේ කොහොමද?
තැන මාරු කරන්න: අදම, දැන්ම ලිප ළඟ තියෙන මිරිස්, තුනපහ, කහ බෝතල් ටික අරන් ලිපට ඈතින් තියෙන, රස්නය නොවදින සිසිල් කබඩ් එකක දාන්න.
උයන වෙලාවට විතරක් ගන්න: උයන්න පටන් ගන්නකොට අවශ්ය බෝතල් ටික මේසෙට ගන්න. පාවිච්චි කරලා ඉවර වුන ගමන් ආපහු කබඩ් එකට දාන්න. ලිප ළඟ නවත්වන්න එපා.
වාතය නොවදින බෝතල් (Airtight): පුළුවන් තරම් හොඳට හුළං තද වෙන වීදුරු බෝතල් පාවිච්චි කරන්න.
උයන කෑම එක රස කරන්න ගිහින් මුළු පවුලම ලෙඩ කරන්න එපා. පහසුවට වඩා සෞඛ්යය වටිනවා.
ලිප වටේට කුළුබඩු බෝතල් තියාගෙන ඉන්න අම්මලාට මේක Share කරන්න. 🌶️🔄🏥
weda Mahatha.
