“මිස්… අපි අවුරුදු 5ක් බෙහෙත් බීලා මේ දරුවා හදාගත්තේ. ස්කෑන් ඔක්කොම හොඳට තිබුණා. ඒත් ඊයේ එකපාරටම බඩේ කැක්කුමක් ඇවිත් ලේ ගියා. ඩොක්ටර් කියනවා දරුවාගේ හාට්බීට් (Heartbeat) නෑ කියලා…”
වාට්ටුවේ ඇඳක් උඩ අඬන ඒ අම්මා දිහා බලන්න මට හයියක් තිබුණේ නෑ. ඇගේ කුස තුළම ඒ අහිංසක දරුවා මියගොස් (Missed Miscarriage) තිබුණා.
මෙහෙම වෙන්න හේතුව හොයන්න වෛද්යවරයා විශේෂ ලේ පරීක්ෂණයක් (TORCH Profile) කළා. ඒ රිපෝට් එක ආවම තමයි හැමෝම පුදුම වුණේ.
මේ මරණයට වගකියන්න ඕන වෙන කවුරුවත් නෙවෙයි, ඒ අම්මා ගෙදර හුරතලේට හදන, ඇගේ ඇඳේම නිදාගන්න “පූසා”.
හරියටම කිව්වොත්, පූසාගේ අසූචි වල හැංගිලා හිටපු “ටොක්සොප්ලාස්මා” (Toxoplasma gondii) කියන පරපෝෂිතයා!
💁♀️ මොකක්ද මේ Toxoplasmosis (ටොක්සොප්ලාස්මෝසිස්)?
මේක ඇහැට පේන්නේ නැති ඉතාම කුඩා පරපෝෂිතයෙක් නිසා හැදෙන ලෙඩක්. මේ විෂබීජයේ ප්රධාන නවාතැන තමයි “බළලුන්ගේ බඩවැල්”.
බළලා මළපහ කරනකොට (Cat feces), මේ විෂබීජයේ බිත්තර මිලියන ගණනක් පරිසරයට එකතු වෙනවා. ඒවා මාස ගණනාවක් පසෙහි හෝ වැලි වල පණපිටින් තියෙන්න පුළුවන්.
💁♀️ කාටද මේක භයානක?
සාමාන්ය, නිරෝගී මනුස්සයෙක්ගේ ඇඟට මේ විෂබීජය ගියාට ලොකු අමාරුවක් වෙන්නේ නෑ. පොඩි උණක්, ඇඟපතේ අමාරුවක් ඇවිත් නිකන්ම සනීප වෙලා යනවා.
නමුත්… ගැබිනි මවකට මේක ගියොත්?
විශේෂයෙන්ම ගැබිනි සමයේ මුල් මාස කිහිපය තුළ (First Trimester) මවගේ ශරීරයට මේ විෂබීජය ඇතුළු වුණොත්, එය කෙලින්ම වැදෑමහ (Placenta) හරහා ගොස් කුස තුළ සිටින දරුවාට පහර දෙනවා (Congenital Toxoplasmosis).
🔴 වෙන්න පුලුවන් දේවල් මොනවද?
දරුවා ගබ්සා වීම, කුස තුළදීම මිය යාම (Stillbirth), ඉපදුණත් මොළයේ වතුර පිරීම (Hydrocephalus), ඇස් අන්ධ වීම හෝ දරුණු මානසික දුර්වලතා ඇති වීම.
🔴 විෂබීජය ඇඟට එන්නේ කොහොමද?
👉පූස් පෙට්ටිය (Litter Box) සුද්ද කිරීම
පූසාගේ මළපහ අයින් කරනකොට අතේ ගෑවිලා, ඒ අතින් කෑම කෑවොත්.
👉ගෙවතු වගාව (Gardening)
පූසෝ මළපහ කරලා තියෙන පස් අතගාලා, අත් හෝදන්නේ නැතුව හිටියොත්.
👉 අමු එළවළු සහ පලතුරු
පස් ගෑවුණු එළවළු/කොළ මැල්ලුම් හරියට සෝදන්නේ නැතුව කෑවොත්.
👉 බාගෙට උයපු මස්
හරක් මස්, ඌරු මස් වගේ දේවල් (Undercooked meat) හොඳින් තම්බන්නේ නැතුව කෑවොත්.
🔴 ඉතිං ගැබිනි අම්මලා පූසන්ව ගෙදරින් පන්නන්න ඕනද?
නැහැ! කිසිසේත්ම නැහැ. කලබල වෙලා පූසාව පාරට විසි කරන්න ඕන නෑ. මේක වළක්වා ගන්න හරිම ලේසියි.
මේ දේවල් අනුගමනය කරන්න.
👉 ඔබ ගැබිනියක් නම්, කිසිම හේතුවක් මත පූසාගේ මළපහ පෙට්ටිය (Litter Box) සුද්ද කරන්න යන්න එපා. ඒ රාජකාරිය සැමියාට බාර දෙන්න.
👉 පූසාව ඇල්ලුවාට පසු අනිවාර්යයෙන්ම සබන් දාලා අත් හෝදන්න. පූසාට මූණ ඉඹින්න දෙන්න එපා.
👉 ගෙවත්තේ වැඩ කරනවා නම් අනිවාර්යයෙන්ම අත්වැසුම් (Gloves) දාන්න.
👉 කෑමට ගන්නා පලතුරු සහ එළවළු ගලායන ජලයෙන් හොඳින් සෝදන්න.
👉 මස් වර්ග හොඳින් තම්බා ආහාරයට ගන්න.
ගබ්සා වීමක් හෝ දරුවාගේ අසාමාන්යතාවයක් සැක කළොත්, වෛද්යවරුන් සිදුකරන TORCH Profile රුධිර පරීක්ෂණය සඳහා අද පුද්ගලික රෝහලක රු. 15,000 සිට 25,000 දක්වා මුදලක් වැය වෙනවා. දරුවෙකුට ජීවිත කාලය පුරාම ප්රතිකාර කරන්න යන වියදම සහ මානසික වේදනාව මිල කරන්න බෑ.
ඒත්… අත් දෙක සබන් දාලා හෝදගන්න එක සම්පූර්ණයෙන්ම නොමිලේ කරගන්න පුලුවන්.
ඔබේ බිරිඳට, අක්කාට, නංගිට දරුවෙක් ලැබෙන්න ඉන්නවා නම්, ගෙදර සුරතලේට පූසෙක් හදනවා නම්, මේ ගැන එයාලව දැනුවත් කරන්න.
සතෙකුට දක්වන ආදරය නිසා, ඔබේම දරු පැටියාගේ ජීවිතය අවදානමට ලක් කරන්න එපා. ආරක්ෂාව තියෙන්නේ පිරිසිදුකම මතයි. ❤️
ස්තූතියි.
හෙදියකගේ දිනපොත
