කට ගඳගහන ගැටලුව (Halitosis) බොහෝ දෙනාට මුහුණ දෙන අසහනකාරී තත්ත්වයකි. මෙය ඔබගේ ආත්මවිශ්වාසය අඩු කිරීමටත්, සමාජ සම්බන්ධතා බාධා කිරීමටත් හේතු විය හැක. එහෙත් හේතුව හඳුනාගෙන නිසි පියවර ගත් විට මෙම ගැටලුව සාර්ථකව පාලනය කළ හැක.
කට ගඳගහන ප්රධාන හේතුව වන්නේ දත් හා දිව මත එකතු වන බැක්ටීරියාය. දත් නිසි ලෙස මදි නොකිරීම, දිව පිරිසිදු නොකිරීම සහ දන්ත මැද ඇති ආහාර කැබලි ඉවත් නොකිරීම නිසා මෙම බැක්ටීරියා වර්ධනය වේ. එමඟින් දුර්ගන්ධය ඇති කරන වායු නිපදවයි. දන්ත රෝග, දත් පෝෂණ (gum disease) සහ දන්ත කුහරද (cavities) මෙයට බලපායි.
එසේම කට වියළීම (dry mouth), ප්රමාණවත් ජලය නොපානය, දුම්පානය, මත්පැන් පානය සහ අධික සුවඳැති ආහාර (ලුණු, සුදුලූණු, මස් වර්ග) භාවිතයද ගඳ වැඩි කරයි. සමහර අවස්ථාවල ආමාශ ගැටලු හෝ උගුරේ ආසාදනද හේතුවක් විය හැක.
මෙය පාලනය සඳහා දිනකට දෙවරක්වත් දත් මදි කිරීම, දන්ත දාර (floss) භාවිතා කිරීම සහ දිව පිරිසිදු කිරීම වැදගත්ය. ප්රමාණවත් ජලය පානය කර කට තෙත් තබා ගැනීමද උපකාරී වේ. දුම්පානය වළක්වා, සෞඛ්ය සම්පන්න ආහාර රටාවක් අනුගමනය කරන්න.
ගැටලුව දිගටම පවතින්නේ නම් දන්ත වෛද්යවරයෙකු හමුවී පරීක්ෂාවක් සිදුකර ගැනීම ඉතා වැදගත්ය. නිසි සැලකිල්ලෙන් ඔබට නැවතත් විශ්වාසයෙන් සිනාසීමට හැකිවේ.
✍️ ලක්මාලි විමලරත්න.
