ශ්රී ලංකාව තුළ මේ වසර ගත වූ කාලය තුළ මී උණ (Leptospirosis) රෝගීන් 1,800කට ආසන්න සංඛ්යාවක් වාර්තා වී ඇති බව සෞඛ්ය අංශ පවසයි. මෙම තත්ත්වය පිළිබඳව ජනතාව දැනුවත් කිරීම සඳහා සෞඛ්ය අංශ විසින් විශේෂ අවධානයක් යොමු කර ඇති අතර, රෝගය වැළැක්වීම සඳහා අවශ්ය පියවර ගන්නා ලෙසද ජනතාවට අවවාද කර තිබේ.
මෙම කරුණු හෙළි කළේ ශ්රී ලංකාවේ වසංගත රෝග තත්ත්වය නිරීක්ෂණය කරන Epidemiology Unit හි විශේෂඥ වෛද්ය Dr. Thushani Dabareera විසිනි. ඇය මේ බව සඳහන් කළේ Health Promotion Bureau හි ඊයේ පැවති මාධ්ය හමුවකදී අදහස් දක්වමින්ය.
මී උණ යනු කුමක්ද?
මී උණ ලෙස ජනප්රියව හඳුන්වන්නේ Leptospirosis නම් බෝවන රෝගයයි. මෙම රෝගය සාමාන්යයෙන් මීයන්ගේ මුත්රාව හරහා පරිසරයට පැතිරෙන බැක්ටීරියා හේතුවෙන් ඇති වේ.
මීයන් පමණක් නොව, ගවයන්, බල්ලා, හෙළා වැනි සත්වයන්ගෙන්ද මෙම බැක්ටීරියා පරිසරයට පැතිරිය හැකි අතර, ඒවා දූෂිත ජලය හෝ මඩ සමඟ සම්බන්ධ වීමෙන් මනුෂ්යයන්ට රෝගය වැළඳේ.
විශේෂයෙන්ම වැසි සමයේදී ගංවතුර ජලය, මඩ සහිත වගා බිම් සහ දූෂිත ජලය සමඟ සම්බන්ධ වීම නිසා මෙම රෝගය ඉක්මනින් පැතිරීමට හැකියාව ඇත.
වැඩි අවදානමක් ඇති කණ්ඩායම්
සෞඛ්ය අංශ පෙන්වා දෙන්නේ මී උණට වැඩි අවදානමක් ඇති පුද්ගලයින් ලෙස,
* ගොවීන්
* වගා බිම්වල වැඩ කරන කම්කරුවන්
* ගංවතුර ජලයට නිතර සම්බන්ධ වන පුද්ගලයින්
* මඩ සහිත පරිසරවල වැඩ කරන පුද්ගලයින්
* කසළ සහ නාගරික පරිසරවල සේවය කරන සේවකයන්
විශේෂයෙන්ම කුඹුරු වගා කටයුතු සිදු කරන ගොවීන්ට මෙම රෝගය වැළඳීමේ අවදානම ඉතා ඉහළ බවයි වෛද්යවරුන් සඳහන් කරන්නේ.
රෝග ලක්ෂණ මොනවාද?
මී උණ වැළඳී ඇති පුද්ගලයෙකුට පහත සඳහන් රෝග ලක්ෂණ පෙනී යා හැකිය.
* උණ සහ ශරීර වේදනාව
* හිසරදය
* ඇස් රතු වීම
* මාංශ පේශි වේදනාව
* වමනය හෝ ආහාර රුචිය අඩුවීම
* සමහර අවස්ථාවල වකුගඩු හා අක්මාවට බලපෑම්
රෝගය දැඩි වූ අවස්ථාවලදී ජීවිතයට පවා අවදානමක් ඇති විය හැකි බව සෞඛ්ය අංශ අනතුරු අඟවයි.
රෝගය වළක්වා ගැනීමට කළ යුතු දේ
සෞඛ්ය විශේෂඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ මී උණ වළක්වා ගැනීම සඳහා පහත සඳහන් පියවර අනුගමනය කිරීම ඉතා වැදගත් බවයි.
* මඩ සහිත හෝ ගංවතුර ජලයට බැස වැඩ කිරීමේදී **බූට්ස් සහ අත් ආවරණ** භාවිතා කිරීම
* ශරීරයේ කැපුම් හෝ තුවාල ඇති විට මඩ ජලයට බැස නොයෑම
* ගොවි කටයුතු සිදු කරන විට ආරක්ෂිත උපකරණ භාවිතා කිරීම
* මීයන් වැඩිපුර පවතින පරිසර පිරිසිදු කිරීම
* වෛද්ය උපදෙස් මත **ප්රතිරෝධක ඖෂධ (doxycycline)** ලබා ගැනීම
යම් පුද්ගලයෙකුට මී උණට සමාන රෝග ලක්ෂණ පෙනී යන්නේ නම්, ප්රමාද නොවී අසල රජයේ රෝහලකට ගොස් ප්රතිකාර ලබා ගැනීම අත්යවශ්ය බවද සෞඛ්ය අංශ අවධාරණය කරයි.
ජනතාවට සෞඛ්ය අංශවල අවවාද
වර්ෂා සමය සමඟ මී උණ රෝගීන් සංඛ්යාව වැඩි විය හැකි බැවින්, අවදානම් පරිසරවල වැඩ කරන ජනතාව වඩාත් සුරක්ෂිත ලෙස කටයුතු කළ යුතු බව සෞඛ්ය බලධාරීන් පෙන්වා දෙයි.
විශේෂඥ වෛද්ය තුෂානි දාබරේරා සඳහන් කළේ, රෝගය පිළිබඳ ජනතාව අතර දැනුවත්භාවය වැඩි කිරීම මගින් රෝගීන්ගේ සංඛ්යාව අඩු කරගත හැකි බවයි.
ඒ අනුව, මඩ සහිත පරිසරවල වැඩ කරන අය, ගංවතුර ප්රදේශවල ජීවත් වන ජනතාව සහ ගොවීන් මී උණ පිළිබඳ අවදානම සැලකිල්ලට ගනිමින් සෞඛ්ය උපදෙස් පිළිපැදීම ඉතා වැදගත් බව සෞඛ්ය අංශ අවධාරණය කරයි.
