ලංකාවේ අපේ කුස්සියේ මැටි වළඳට පස්සේ වැඩිපුරම තියෙන්නේ ඇලුමිනියම් වළඳ. ඉක්මනට රත් වෙන නිසා සහ බර අඩු නිසා අපි මේවාට හරි ආසයි. මාළු ඇඹුල් තියල් එකක්, තක්කාලි හොද්දක් හදන්නෙත් මේ වළඳෙමයි.
හැබැයි ඔයා දන්නවාද? ඇලුමිනියම් වළඳක ඇඹුල් කෑමක් උයනවා කියන්නේ ඔයා කෑම එකට “ඇලුමිනියම් ලෝහය” දිය කරගෙන කනවා කියන එකයි.
ඇයි ඇඹුල් කෑම වලට ඇලුමිනියම් නරක?
1. රසායනික ප්රතික්රියාව (Chemical Leaching) 🧪 ඇලුමිනියම් කියන්නේ අම්ල (Acids) එක්ක ඉක්මනින් ප්රතික්රියා කරන ලෝහයක්. ගොරකා, සියඹලා, තක්කාලි, දෙහි සහ විනාකිරි වල තියෙන්නේ ප්රබල අම්ල වර්ග. මේවා දාලා වළඳ රත් කරනකොට, වළඳේ තියෙන ඇලුමිනියම් අංශු දිය වෙලා (Leach) කෑම එකට එකතු වෙනවා.
2. වළඳේ හිල් හැදෙන්නේ ඒකයි 🕳️ නිකමට ඔයාගේ පරණ ඇලුමිනියම් වළඳක අඩිය බලන්න. ඒකේ පුංචි පුංචි වලවල් (Pitting) හෝ කළු පාට ලප තියෙනවා නේද? ඒ කියන්නේ ඒ තිබුණු ඇලුමිනියම් ටික කාලයක් තිස්සේ ඔයාගේ බඩට ගිහින් කියන එකයි.
3. මතකය නැති කරන ලෝහය (Alzheimer’s Risk) 🧠 වෛද්ය පර්යේෂණ මගින් සොයාගෙන තියෙනවා, ශරීරයට අනවශ්ය ලෙස ඇලුමිනියම් ඇතුල් වීම දීර්ඝකාලීනව මොළයේ රෝග (Alzheimer’s disease), වකුගඩු ආබාධ සහ අස්ථි දිරාපත් වීමට (Osteoporosis) බලපාන්න පුළුවන් බව.
4. කෑමේ රස වෙනස් වීම 😝 ඇඹුල් කෑමක් ඇලුමිනියම් වළඳක හදල තිබ්බම, ටික වෙලාවකින් ඒකේ අමුතු “ලෝහ රහක්” (Metallic taste) එනවා ඔයාට දැනිලා ඇති. ඒ කියන්නේ කෑම එක විස වෙලා.
අපි මොකද කරන්න ඕන?
මැටි වළඳම පාවිච්චි කරන්න: ගොරකා, සියඹලා දාන මාළු, මස් සහ තක්කාලි හොදි උයන්න අනිවාර්යයෙන්ම මැටි වළඳක් (Clay pot) පාවිච්චි කරන්න. එය සෞඛ්යයට වගේම රසටත් හොඳයි.
ස්ටේන්ලස් ස්ටීල් (Stainless Steel): මැටි වළං නැත්තම්, හොඳ තත්ත්වයේ ස්ටීල් තාච්චි පාවිච්චි කරන්න. ඒවා අම්ල එක්ක ප්රතික්රියා කරන්නේ නෑ.
ඉක්මනට මාරු කරන්න: හදිස්සියට ඇලුමිනියම් එකක ඉව්වත්, ලිපෙන් බාපු ගමන් වෙන භාජනයකට (වීදුරු හෝ මැටි) කෑම එක මාරු කරන්න. කවදාවත් ඇලුමිනියම් වළඳේ කෑම ඉතුරු කරලා තියන්න එපා.
අපේ අම්මලා ඉස්සර ඇඹුල් තියල් හැදුවේ මැටි වළඳේ. ඒකට හේතුවක් තිබුණා.
රසට සහ ගුණට උයන්න කැමති ගෘහණියන්ට මේක Share කරන්න. 🍲🥘
