මීට වසර තිස්නවයකට පෙර, මුළු රටක්ම හඬවමින් ඒ සොඳුරු රුව අපෙන් උදුරා ගත්තේ කිසිවෙකුටත් අදහාගත නොහැකි අයුරිනි. 1987 වසරේ ඒ අවාසනාවන්ත දිනක, රමණී බර්තලමියුස් නම් ඒ රූප සුන්දරිය ජීවන රංගනයෙන් සමුගන්නා විට, ඇය සිටියේ ඇගේ රංගන ජීවිතයේ මෙන්ම පෞද්ගලික ජීවිතයේත් සුන්දරම හීන මාලිගා තනමින් සිටි අවධියකය.
එදා ඇගේ වියෝවෙන් තැළුණු බිඳුණු හදවත් දහස් ගණනක් අතරේ, ඒ වේදනාව ආත්මයේ ගැඹුරුම තැනක තැන්පත් කරගත් එක් තරුණයෙක් සිටියේය. ඒ අන් කිසිවෙකු නොව, ඇගේ පෙම්වතා වූ ප්රවීණ රංගන ශිල්පී කමල් අද්දරආරච්චිය.
කාලය ගඟක් සේ ගලා ගොස් දශක හතරකට ආසන්න වුවත්, ජීවිතයේ සැඳෑ සමයට එළඹ සිටින කමල්, තමන්ගේ අතීතය හෝ තමන්ට පණ මෙන් ආදරය කළ ඒ මිනිසුන්ව මතකයෙන් ගිලිහී යන්නට ඉඩ දුන්නේ නැත.
පසුගිය දිනෙක බොරැල්ල කනත්තේ නිහඬ පරිසරය මැදින් දිග හැරුණේ හදවතට මහත් බරක් මෙන්ම පුදුමාකාර සහනයක් ද දැනෙන අපූර්ව දසුනකි. අද වන විට විවාහක, දරු මුනුබුරන් සිටින ආදර්ශවත් පවුල් ජීවිතයක් ගත කරන කමල්, තමන්ගේ ආදරණීය බිරිඳ අනුරාණි ද සමඟින් රමණී නිසලව සැතපෙන සොහොන් කොත අසලට පිය නැගුවේය.
තමන්ගේ අතීත පෙම්වතිය වෙනුවෙන් රෝස මල් කලඹක් තබා, පහන් සිළුවක් දල්වා ඇයව සිහිපත් කරන ඒ මොහොතේ, ඔහු අසලින්ම සිටියේ ඔහුගේ වර්තමාන සහකාරියයි. සැබැවින්ම මෙහි ඇති උත්තරීතරම සුන්දරත්වය වන්නේ එයයි. තම ස්වාමියාගේ අතීත ප්රේමවන්තියගේ මතකයට ගෞරව කරන්නට තරම් පුළුල් හදවතක් සහ මහා මනුෂ්යත්වයක් අනුරාණි මහත්මිය සතු වීම සැබෑ බිරිඳකගේ උතුම් ගුණාංග ලොවටම කියා පාන්නකි. ඇය තම ස්වාමියාගේ වර්තමානය පමණක් නොව, ඔහු අද සිටින තැනට ඔහුව හැඩගැස්වූ ඔහුගේ අතීතයට ද හිස නමා ගරු කළාය.
සාමාන්යයෙන් මරණයත් සමඟ බොහෝ සබඳතා කාලයාගේ වැලි තලාවෙන් වැසී ගියත්, රමණීගේ පවුලේ අය සහ කමල් අතර ඇති බැඳීම අදටත් නොසැලී පවතී. වසර 39ක් ගෙවී ගිය තැනත්, රමණීගේ මෑණියන් වන කමලා මහත්මිය සහ සොහොයුරු මාක් සමඟ කමල් සහ අනුරාණි පවත්වන ඒ ළෙන්ගතුකම මනුෂ්යත්වයේ අග්රගණ්ය අවස්ථාවකි. එදා සොහොන් කොත අසලදී ඔවුන් සියල්ලන්ම එක්ව සිටියේ එකම පවුලේ සාමාජිකයන් ලෙසිනි. ජීවිතය යනු හුදෙක් ගෙවී යන දින කිහිපයක් නොව, මෙවැනි උතුම් බැඳීම් සහ අන්යෝන්ය ගෞරවය මත ගොඩනැඟෙන සුන්දර චාරිකාවක් බව ඔවුන් අපට පසක් කර දෙයි. රමණී බර්තලමියුස් නම් ඒ අමතක නොවන රුව අද අප අතර නැතත්, ඇය ඉතිරි කර ගිය මතකයන් සහ මෙම අපූර්ව මිනිසුන් පෙන්වා දෙන මනුෂ්යත්වයේ මහිමය තවත් දශක ගණනාවක් යනතුරුත් අපේ හදවත් තුළ ජීවමාන වනු නොඅනුමානය.
– උපුටා ගැනීමකි
