ගෑස් ගඳක් ආවොත්… කොස්ස අල්ලන්න එපා කියන්නේ ඇයි? ඒක ඇත්තටම මොකද වෙන්නේ? මෙන්න ඒ ගැන ඇසෙන අලුත්ම හෙලිදරව්ව !!

රෑක නින්දෙන් ඇහැරිලා හරි, එළියට ගිහින් ගෙදරට ආපු වෙලාවක හරි සාලෙට අඩිය තියද්දීම “ගෑස් ගඳක්” ආවොත් ඔබ මුලින්ම කරන්නේ මොකක්ද?

බොහෝ දෙනෙක් කලබලයට කරන්නේ ලයිට් එක දාලා බලන එක. ඔබ දන්නවාද? සාමාන්‍ය ලයිට් ස්විච් එකක් On කරද්දී විතරක් නෙවෙයි Off කරද්දීත් ඒ ඇතුළේ පුංචි විදුලි ස්පත්තුවක් (Spark) ඇති වෙනවා. ගෑස් 2.1% – 9.5%ත් අතර ප්‍රමාණයක් මිශ්‍ර වෙලා තියෙන වෙලාවක ඒ පුංචි ස්පත්තුව ඇති මුළු ගෙදරම කෑලිවලට විසි වෙන්න.

ඒ විතරක් නෙවෙයි, “ගෑස් වාතයට වඩා බර නිසා බිමට බහිනවා, ඒ නිසා කොස්සක් අරන් අතුගාන්න” කියලා සමහරු පරණ උපදෙස් දෙනවා. හැබැයි මතක තියාගන්න, ගෑස් කාන්දුවක් වෙලාවක ඔබ කරන ලොකුම සහ මාරාන්තික වැරැද්ද “කොස්ස අල්ලන එක” වෙන්න පුළුවන්!

ඒ ඇයි කියලා අද අපි විද්‍යාත්මකව තේරුම් ගමු. මොකද මේ දැනුම ඔබ සල්ලිවලට ගන්නා ජීවිත රක්ෂණයකට වඩා වටිනවා.

ගෑස් කියන්නේ ඇත්තටම “අදෘශ්‍යමාන වතුර” වගේ දෙයක්.

විද්‍යාත්මකව LP ගෑස් කියන්නේ වාතයට වඩා 1.5 සිට 2.0 ගුණයක් බර මිශ්‍රණයක්. ඒ කියන්නේ ජනෙල් ඇරියත් ගෑස් ටික නිකම්ම එළියට යන්නේ නැහැ. ඒක හරියට කුස්සියේ පොළොව මට්ටමට වතුර පිරිලා තියෙනවා වගේ දෙයක්. ගෑස් කාන්දුවක් තියෙන කුස්සියකට ඔබ යන්නේ ඒ ගෑස් තට්ටුව අස්සෙන් ඇවිදගෙන.

ඔබ දන්නවාද? ඇත්තටම LP ගෑස්වලට කිසිම ගඳක් නැහැ. මේ එන සැර ගඳ ‘Ethyl Mercaptan’ කියන රසායනිකය. ඒක හිතාමතාම එකතු කරන්නේ ඔබේ නහයට මේ අනතුර කලින්ම අඳුරගන්න පුළුවන් වෙන්නයි.

අන්න ඒ වෙලාවට කොස්සක් අරන් අතුගාද්දී, මේ කොස්සේ කෙඳි (Plastic හෝ Coir) පොළොවේ ඇතිල්ලෙද්දී “ස්ථිතික විද්‍යුතය” (Static Electricity) ඇති වෙනවා. ඔබ දන්නවාද, මේ විදිහට ඇතිවන ස්පත්තුවක් වෝල්ට් 20,000කට වඩා ප්‍රබල වෙන්න පුළුවන් කියලා?

ගෑස් පිරිලා තියෙන තැනක, පොළොව මට්ටමේදී මේ වෝල්ට් 20,000ක ස්පත්තුව කියන්නේ හරියට පෙට්‍රල් ටැංකියකට දැල්වූ ගිනිකූරක් දැම්මා වගේ වැඩක්. කලබලයට අතුගාන්න ගිහින්, කොස්ස පොළොවේ වදින තැනින්ම පිපිරීම පටන් ගන්න පුළුවන්.

එහෙනම් මොකක්ද කරන්න ඕනේ?

කිසිම විදුලි ස්විච් එකක් අල්ලන්න එපා. තියෙන එකක් නිවන්න යන්නත් එපා, අලුතින් දාන්න යන්නත් එපා.

කොස්ස අල්ලන්න එපා!

හුස්ම හිරකරගෙන හරි, ඉක්මනින් ගිහින් සියලුම දොරවල් සහ පොළොව මට්ටමට ආසන්න ජනෙල් සම්පූර්ණයෙන්ම අරින්න.

ගෑස් ටැංකියේ රෙගියුලේටරය (Regulator) වහාම ගලවා ඉවත් කරන්න.

ගෑස් ටික විසිරී යනකම් විදුලි පංකා (Fans) හෝ Exhaust fans දාන්න එපා. කාඩ්බෝඩ් කෑල්ලකින් හෝ රෙදි කෑල්ලකින් ගෑස් ටික එළියට “විසිරුවා හරින්න” (Fanning).

කාන්දුවක් තියෙන තැනක හෝස් එක හෝ රෙගියුලේටරය අයිස් වගේ සීතල වෙලා තියෙනවා ඔබ දැකලා ඇති. ඒ අධික පීඩනයෙන් ගෑස් පිටතට එද්දී අවට තියෙන තාපය උරාගන්නා විද්‍යාත්මක සංසිද්ධිය නිසයි.

හැබැයි මේ හැමදේටම වඩා වැදගත් වෙන්නේ අනතුරක් වෙන්න කලින් පරෙස්සම් වෙන එක.

ගෙදර අම්මා, බිරිඳ හෝ පාන්දර තේ එක හදන්න කුස්සියට යන තාත්තා මේ ටික හරියටම දන්නවාද කියලා පොඩ්ඩක් හිතලා බලන්න. විශේෂයෙන්ම මැදපෙරදිග හෝ වෙනත් රටක ඉන්න ඔබ, ලංකාවේ ගෙදර ඉන්න අම්මලා තාත්තලාට මේ ටික කියලා දුන්නාද?

ලක්ෂ ගණන් වියදම් කරලා ගේ හැදුවට, කුස්සියේ තියෙන මේ පුංචි උපකරණවල කාලය ගැන අපි හිතන්නේ නැහැ. අදම මේ ටික චෙක් කරලා Screenshot එකක් ගහලා තියාගන්න:

ගෑස් රෙගියුලේටරය (Regulator) – අවුරුදු 5කට වරක් අනිවාර්යයෙන්ම මාරු කරන්න.

ගෑස් හෝස් එක (Rubber Tube) – අවුරුදු 2කට වරක් අනිවාර්යයෙන්ම මාරු කරන්න.

SLS සහතිකය සහිත උපාංග පමණක් පාවිච්චි කරන්න.

සබන් පෙන (Soap Foam) පාවිච්චි කරලා ලීක් එකක් තියෙනවාද කියලා මාසෙකට සැරයක්වත් හෝස් එක සහ සම්බන්ධක චෙක් කරන්න.

හදිසියකදී වහාම කතා කරන්න ඕනේ අංක:

ලිත්‍රෝ ගෑස් (Litro) – 1311

ලාෆ්ස් ගෑස් (Laugfs) – 1345

මේ තොරතුරු ටික අදම Save කරලා තියාගන්න. මොකද මේවා ඕනේ වෙන්නේ ජීවිතේ එකම එක තත්පරයකට විතරයි. ඒ තත්පරයට ඔබ සූදානම් නැති වුණොත් මුළු ජීවිත කාලෙම දුක් වෙන්න වෙයි.