ඔබේ වම් අතේ උරහිස ළඟ තියෙන ඒ පුංචි කැළල සාමාන්‍ය එකක් නෙවෙයි! ඒක පිටුපස තියෙන්නේ ලෝකයම බේරගත්ත අපූරු වෛද්‍ය විද්‍යා ඉතිහාසයක්.
පුංචි කාලේ අපි හැමෝම වගේ බිළිඳු කාලෙදී හෝ පාසල් යන කාලේදී වම් අතේ උරහිසට ආසන්නව ලබාගත්තු එන්නතක් නිසා ඉතිරි වුණු ඒ පුංචි රවුම් කැළල ඔබත් කවදා හරි අතගාලා බලලා තියෙනවා නේද?
දශක ගණනාවක් තිස්සේ අපේ සිරුරේ සටහන් වෙලා තියෙන මේ පුංචි සලකුණ නිකම්ම නිකන් සමේ තුවාලයක් නෙවෙයි; ඒක මිලියන සංඛ්‍යාත මිනිස් ජීවිත බේරගන්න විද්‍යාඥයන් කරපු මහා සටනක ජීවමාන සාක්ෂියක්.
ඇයි මේ කැළල හරියටම වම් අතේම හැදෙන්නේ?
ශ්‍රී ලංකාවේ වගේම ලෝකයේ බොහෝ රටවල අලුත උපන් දරුවන්ට ලබාදෙන BCG (Bacillus Calmette-Guérin) එන්නත සාමාන්‍යයෙන් විදින්නේ වම් අතේ සමේ ඉහළ ස්ථරයටයි (Intradermal).
ක්ෂය රෝගයෙන් (TB) දෙන ජීවිතාරක්ෂාව: මේ එන්නත මඟින් අපව මාරාන්තික ක්ෂය රෝගයෙන්, විශේෂයෙන්ම කුඩා දරුවන්ට වැළඳෙන දරුණු මස්තිෂ්ක ආසාදනවලින් (TB Meningitis) ආරක්ෂා කරනවා.
කැළල හැදෙන හැටි: එන්නත දීලා සති කිහිපයකට පස්සේ ඒ තැන පුංචි ගැටිත්තක් මතු වෙලා, පස්සේ කුඩා තුවාලයක් සහ කබොල්ලක් හැදෙනවා. ඒක සුව වෙද්දී අපූරු හැඩයකින් යුත් ලස්සන කැළලක් ඉතිරි වෙනවා. (හැබැයි මේ ප්‍රතික්‍රියාව හැමෝටම එක වගේ වෙන්නේ නෑ; සමහරුන්ට කැළලක් නොපෙනී යන්නත් පුළුවන්).
වැඩිහිටියන්ගේ අතේ තියෙන ගැඹුරු කැළැල් පිටුපස ඇති “වසූරිය” කතාව.
අපේ අම්මලාගේ, තාත්තලාගේ හෝ වැඩිහිටියන්ගේ අත්වල මීට වඩා ටිකක් ගැඹුරු, විශාල කැළැල් තියෙනවා ඔබ දැකලා ඇති. ඒ පිටුපස තියෙන්නේ මුළු ලෝක ඉතිහාසයම භීතියට පත් කරපු වසූරිය (Smallpox) රෝගය මිහිමතින් තුරන් කරපු විස්මිත කතාවයි.
දෙකට බෙදුණු අද්භූත කටුව (Bifurcated Needle) 1961දී බෙන්ජමින් රුබින් (Benjamin Rubin) නිර්මාණය කළ දෙකට බෙදුණු අගක් සහිත මේ විශේෂ කටුව තමයි ලෝකයෙන් වසූරිය අතුගා දමන්න පාවිච්චි කරපු ප්‍රධානම රහස් ආයුධය.
එන්නත් කළ අපූරු ක්‍රමය
කටුවේ අග ඇති කුඩා ඉඩේ එන්නත් බිංදුවක් රඳවාගෙන, සම මතුපිට ඉතා වේගයෙන් කිහිප වතාවක් සිදුරු කරමින් Vaccinia නම් සජීවී වෛරසය සිරුරට ඇතුළු කළා. ඒ ප්‍රබල ප්‍රතික්‍රියාව නිසා බොහෝ දෙනෙකුගේ අතේ නොමැකෙන ගැඹුරු කැළැල් ඉතිරි වුණා.
ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ (WHO) දැවැන්ත එන්නත්කරණ මෙහෙයුම්වල ප්‍රතිඵලයක් විදිහට, 1980 වසරේදී වසූරිය රෝගය මිහිමතින් සම්පූර්ණයෙන්ම තුරන් කළ බව නිල වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කළා.
එන්නත්කරණයේ බලයෙන් ලෝක ඉතිහාසයේ රෝගයක් මිහිතලයෙන් සදහටම අතුගා දැමූ ප්‍රථම සහ එකම අවස්ථාව එයයි! අද වන විට ලෝකයේ කිසිම තැනකින් වසූරිය රෝගීන් වාර්තා වන්නේ නෑ.
අද දෙන එන්නත්වලින් එහෙම කැළැල් හැදෙන්නේ නැත්තේ ඇයි?
අද කාලයේ අපේ දරුවන්ට ලබාදෙන නවීන එන්නත් නිපදවන්නේ අතිශය දියුණු තාක්ෂණයන් (mRNA, ප්‍රෝටීන කොටස් හෝ අක්‍රිය කළ විෂබීජ) ඇසුරින්. ඒ නිසා සාමාන්‍යයෙන් සම මතුපිට තුවාල හෝ දැඩි කැළැල් ඇති වෙන්නේ නෑ. නමුත් BCG වැනි සජීවී දුර්වල කළ (Live Attenuated) එන්නත් අදටත් අපේ ශරීරය තුළ ඒ ආරක්ෂිත මතකය රඳවා තබන්නේ මෙවැනි කැළලක් ඉතිරි කරමිනි.
අපේ අතේ තියෙන මේ පුංචි කැළල කියන්නේ නිකම්ම ලකුණක් නෙවෙයි; අපිට නිරෝගී හෙට දවසක් උරුම කරලා දෙන්න එදා ලෝකයම එකතු වෙලා කරපු අසමසම විද්‍යාත්මක විප්ලවයක අභිමානවත් මුද්‍රාවයි.
ඔබේ අතෙත් මේ වගේ පුංචි කාලේ ගත්තු එන්නතක කැළලක් තියෙනවාද? ඒක දැක්කම ඔබට හිතෙන්නේ මොකක්ද? පහළින් Comment එකක් දාලා මතකය බෙදාගන්න. 👇
