ලෝකයක් අසම්මතයේ සහ උඩඟුකමේ සීමා මායිම් අභියෝගයට ලක් කළ “උඩගු ලියන් ගොතා බදින” වැනි ගීත ගැයූ මහා ප්රතිභාපූර්ණ විශාරද නන්දා මාලිනී කියන්නේ අපේ සංස්කෘතික භූමියේ පහන් ටැඹකි. නමුත් ඒ මහා කලාකාරිනිය පිටුපස, නිවසේ කුස්සියේදී බිස්කට් කෝප්පයක් දිගු කරමින් “පුතේ බලු පැටියා දැන් දඟයිද?” යැයි අසන ඉතාම සාමාන්ය, සෙනෙहසබර “ආච්චී කෙනෙක්” සිටියාය යන්න හිතට දැනෙන්නේ අපූරු වේදනාවකි.
ඇයගේ අභාවයෙන් පසු ලොකු මිණිපිරිය වන රන්දි ගමගේ තැබූ සටහනකින් හෙළි වන්නේ කලාකරුවෙකුගේ ලෝකයෙන් එපිට තිබූ ඒ මානව දයාවෙන් පිරුණු සරල ජීවිතයයි. ප්රසිද්ධියට එහා ගිය ලෝකයක ඇය හැඳින්වූයේ ලංකාවේ අතළොස්සක් දෙනා පමණි. මන්ද, ඇය කිසිදා තම ආච්චීගේ නම සමාජය ඉදිරියේ ප්රසිද්ධියේ උලුප්පා පෙන්වූවෙක් නොවන බැවිනි.
මහපොළොව මත ඇය ඉතිරි කර ගියේ මිල මුදල් හෝ දේපළ නොව, මිල කළ නොහැකි මනුෂ්ය ආදරයකි. මාර්ගයේ ගමන් කරන විට සාමාන්ය මිනිසුන් පැමිණ “ඔයාලගේ ආච්චි පිනට පහළ වෙච්ච කෙනෙක්” යැයි කියන විට ලේන්ගතු මිණිපිරියකගේ හදවතේ ඇති වූ ආඩම්බරය වචනවලට නගන්නට බැරිය.
අපේ සංස්කෘතියේ යුග යුග ගණනක් මතකයේ රැඳෙන “අම්මාවරුනේ” ගීතය අසන්නට පවා ලොකු මිණිපිරිය බිය වූයේ එහි ඇති ගැඹුරු සංවේදීතාව නිසාය. තවද, නන්දා මාලිනී සහ විශිෂ්ට ගේය පද රචක ධර්මසිරි ගමගේ අතර තිබූ දැඩි ලෙන්ගතුකම නිසා ඇය සිය මිනිබිරියගේ පියාට (ධර්මසිරි ගමගේ මහතාගේ පුත්රයාට) දැඩි සේ ආදරය කළාය. ධර්මසිරි ගමගේ මහතාගේ වියෝවෙන් දැඩිව හැඬූ ඇයගේ සංවේදී ජීවිතය තුළ වූයේ අපූරු නිහතමානිකමකි.
නන්දා මාලිනීට අවසන් ගෞරව දැක්වීමට පැමිණි පිරිස දෙස බලන විට වැදැම්ම පෙනී යයි. ප්රභූවරුන් මෙන්ම, අතින් ඇඳගත් සේයාරුවක් රැගෙන ආ සාමාන්ය රසිකයා, කොසු විකුණන සාමාන්ය මිනිසා සහ කකුල් නැතිව අතේ වාරුවෙන් පැමිණි අහිංසකයා මෙන්ම තුනට නැවූ කොළ කෑල්ලක “ආදරෙයි” කියා ලියාගෙන ආ මනුෂ්යයා ඇය වෙනුවෙන් පෝලිම් ගැසුණේ කිසිදු මැසිවිල්ලකින් තොරවය. ඒ මිනිසුන්ගේ හදවත්වල ඇය ජීවත් වූයේ කලාකාරිනියකටත් වඩා උතුම් මනුෂ්යයෙකු ලෙසිනි.
නැතිවූ බොහෝ දේ මැද, ලබාගත් බොහෝ දේ සමඟ සරලව ජීවත් වූ ඒ අපූරු ආච්චී අද අප අතර නැත. එහෙත් ඇගේ සෙනෙහස ලැබූ ලොකු මිණිපිරියගේ හදවතේ සහ මිලගණන් කළ නොහැකි ජනතා ආදරය තුළ ඇය සදාකාලිකවම ජීවත් වනු ඇත.
