මහනුවර ඇළ, බෝධිය සහ ඇස්බැන්දුම් රූ රැස් මැද්දේ ඇදී යන මහනුවර ඇષાළ පෙරහැර කියන්නේ සිංහල බෞද්ධ සංස්කෘතියේ කූටප්රාප්තිය. ඒක බලන්න අවුරුද්දකට සැරයක් රටම වගේ මහනුවරට එකතු වෙද්දී, රටේ ඉහළම පුටු වල ඉන්න අයට නම් සාමාන්යයෙන් වෙන් වෙන්නේ රැජින හෝටලයේ වගේ ආරක්ෂිත, උස සඳළුතල. සාමාන්ය ජනතාවගෙන් ඈත් වෙලා, වීදුරු කවුළු අතරින් හෝ ආරක්ෂක වළලු මැද්දෙන් පෙරහැර නරඹන එක කාලයක් පුරා පැමිණි පිළිවෙළක් වගේ දෙයක්.
ඒත් මෙවර රන්දෝලි පෙරහැර දිනයේදී ඒ සම්ප්රදායික රූපය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වෙලා තිබුණා. කිසිම දේශපාලන ප්රභූ ආඩම්බරයකට හෝ සීමාවකට කොටු වෙන්නේ නැතුව, ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක තීරණය කර තිබුණේ පුරුදු පරිදි රැජින හෝටලයේ උස් සඳළුතලයට වී සිටිනවා වෙනුවට, සාමාන්ය ජනතාව ගැවසෙන මහනුවර පදික වේදිකාවටම බැස, මහජනතාව සමඟ එකට එකතු වී රන්දෝලි පෙරහැරේ අපූර්වත්වය විඳගන්නයි.
ශ්රී ලංකා ඉතිහාසයේ රාජ්ය නායකයෙක් මෙලෙස ආරක්ෂිත කුටිවල සීමාවන් බිඳ දමා, කිසිදු උඩඟුකමක් නොමැතිව සාමාන්ය පදික වේදිකාවක මහජනතාව අතර හිඳිමින් දළදා පෙරහැර නැරඹූ ඉතාමත් විරල අවස්ථාවක් ලෙස මෙය ඉතිහාසගත වෙනවා. ආරක්ෂක වළලු සහ වීදුරු බිත්තිවලින් වෙන් වූ දේශපාලන සංස්කෘතියක් වෙනුවට, මහජනතාව අතරට බසිමින් ඔවුන්ගේ ගැටලු මෙන්ම සතුටත් සමව බෙදාගැනීමට නායකයෙකුට ඇති සැබෑ වුවමනාව මෙයින් මනාව පැහැදිලි වන අතර, එය මෙවර පෙරහැර මංගල්යයේ කතාබහට ලක් වූ ප්රධානතම මාතෘකාවක් බවට ද පත්ව තිබෙනවා.
